پوليس πόλις در نگاه اول به معناي شهر است كه در برابر آن آستو α́στυ قرار مي گيرد. آستو نيز به معناي شهر است اما با دلالتي متمايز. به معنايي كامله ابتدايي و براي آشنايي اوليه مي توان گفت كه تمايز بين پوليس و آستو را مي توان به تمايزي همانند شهر و روستا دانست. كميت و كيفيت افراد اين تمايز را مشخص مي كند به اين صورت كه شهر هم از لحاظ كميت افراد و هم از لحاظ كيفيت زندگي آنها متمايز از روستا است.

تمايز دقيق‌تر در معناي شهروند است. پوليتس πολίτης به معناي ساكن در شهر و آستوس α̉στός به معناي ساكن در روستا است. به آن معناي اوليه؛ پوليتس را مي توان شهري يا شهروند دانست و آستوس را روستايي. با توجه به تاريخ يونان و تحولات آن معناي ديگري از پوليس و آستو و به دنبال آن پوليتس و آستوس معلوم مي شود به اين جهت كه پوليس جايي است كه تصميم گيري در آن انجام مي شود و به اين جهت؛ آستو تابع پوليس است. آنچه كه در اين معنا ركن اصلي را تشكيل مي دهد موضوع آزادي در تصميم و تبعيت از آن است كه به صورت مستقيم؛ در شكل گيري مفهوم قانون يا نوموس νόμος تاثير گذار است.

پوليس با توجه به موضوع فوق؛ جايي است كه در آن قانونگذاري مي شود و پوليتس كسي است كه قانون بنابر اراده وي متعين مي شود و در نتيجه؛ آستوس جايي است كه در آن از قانون پوليس تبعيت مي شود و آستوس تابع اراده پوليتس است. تاريخ يونان و تحولات آن در كلامي كاملا خلاصه؛ گسترش معناي پوليس و پوليتس است. گسترش اين تحولات در سه دوره قابل تقسيم است: اول- حكومت فردي يا سلطنتي يا مونارخيا μοναρχία؛ دوم- حكومت اشراف يا اريستوكراتيا α̉ριστοκρατία؛ سوم- حكومت توده يا دموكراتيا δημοκρατία. پوليس در اين سه مرحله سه دلالت فيزيكي مشخص دارد كه در ابتدا به مكان شاه يا مونارخوس μόναρχος؛ بعد به مجموعه شهر و در مرحله سوم به مجموعه منطقه دلالت دارد. شهر آتن مثال بارز و مشخصه اين تطور دلالتهاي پوليس است كه در مرحله نخست؛ پوليس آتن همين آكروپوليس (پوليس مرتفع) است و سپس اطراف آكروپوليس و در آخر تمام منطقه آتيكا را در بر مي گيرد. در اين تطورات؛ دامنه آستوس رفته رفته تنگتر مي شود به گونه اي كه در آخر؛ آستوس با پوليس يكي شده و به وجه فيزيكي شهر دلالت مي كند و در مقابل پوليس به وجه معنوي شهر.

لینک مستقیم به مطلب