كمك به كشف ذهن

والتر كوفمان، نيچه شناس برجسته‌اي است كه در سال‌هاي پاياني عمر خود به تأليف يك مجموعه سه جلدي با عنوان «كشف ذهن» مبادرت كرد كه جلد اول آن به بررسي انديشه‌هاي سه متفكر برجسته آلماني، گوته، كانت و هگل اختصاص دارد.

اين كتاب كه در واقع رويكردي انتقادي به دشوار نويسي كانت و هگل دارد و ابهام‌هاي زباني اين فلاسفه كه در فرهنگ آلماني به سنتي پسنديده تبديل شده است را به باد انتقاد مي‌گيرد، توسط ابوتراب سهراب و فريدالدين رادمهر ترجمه شده است.

مقدمه مترجمان كتاب نشان از به طول انجاميدن فرايند انتشار كتاب دارد. در واقع مقدمه كتاب در پاييز سال 1383 نوشته شده؛ اما كتاب توسط نشر چشمه در روز‌هاي پاياني سال 1385 روانه بازار نشر شده‌است.

كتاب«گوته، كانت و هگل» به جز مقدمه مترجمان و مؤلف كتاب، همچنين داراي مقدمه‌اي به قلم "ايوان سل" و 5 بخش به همراه يك كتابشناسي تفصيلي است.

"گوته و كشف ذهن"،"تأثيرات بر: هردر، لسينگ، شيلر، فيخته، شوپنهاور" عنوان بخش‌هاي اول و دوم اين كتاب است.

سه بخش ديگر اين كتاب نيز عبارتند از:‌"كانت: ساختار ذهن"،" كانت: استقلال رأي، سبك و يقيق"و" سه مفهوم اساسي هگل از پديدارشناسي".

بر اساس مقدمه‌اي كه "ايوان سل" بر كتاب نوشته است، كتاب «كشف ذهن» " اثري است كه به تفسير و تشريح كشف ذهن مي‌پردازد و منظور كوفمان از ذهن، به طور اعم عنواني كلي است براي مفاهيم احساس و عقل و منطق و خرد و هوش و اراده. هدف اصلي اين سه مجلد بنا بر قول خود كوفمان، كمك به كشف ذهن مي‌باشد." (صفحه 15 و 16).

كوفمان نيز در مقدمه‌اي كه بر اين كتاب نگاشته مي نويسد:"آنچه من بدان توجه دارم معرفت نفس است، يعني هم معرفت ذهن خود و هم معرفت ذهن انسان در كل."(صفحه 42).

والتر آرنولد كوفمان در قسمت‌هاي مختلف  اين كتاب به بررسي حيات و عقايد سه تن از انديشمنداني پرداخته كه سهمي شايان در كشف ذهن داشته‌اند. ذهن در همان معنايي كه كوفمان مورد توجه قرار مي‌دهد، نيازمند واكاوي و تحليل ژرفي است كه به زعم كوفمان همه فلاسفه از پس آن بر نيامده‌اند.

گوته، كانت و هگل كه عنوان اصلي كتاب را نيز شكل داده‌اند، متفكراني هستند كه كوفمان در جلد اول به آنها پرداخته است.

البته كوفمان ثابت مي‌كند كه كانت افكار بلندي داشت؛ ولي بد مي‌نوشت و هگل نيز قرباني شتاب در نوشتن شد. در اين ميان گوته به عنوان قهرمان اصلي نقش برجسته‌اي براي كوفمان دارد، زيرا فلسفه را با هنر عجين كرد و زيبايي را در بيان حقايق دخيل كرد و شجاعت را در صراحت و صداقت گفتار جست.

اگر چه ترجمه اين اثر توسط دو مترجم باعث دقت در ترجمه شده است؛ اما به طور كلي كاستي‌هايي نيز در ترجمه اثر وجود دارد كه از آن جمله مي‌توان به انتخاب افعال نامآنوس اشاره كرد.

به عنوان مثال در صفحه 97 كتاب استفاده از فعل «صادر گشت» در جمله «اين معضلي هولناك است كه از وي صادر گشت» نشان از ويراستاري ضعيف كتاب دارد؛ زيرا صورت صحيح اين فعل «صادر شدن» است و نه «صادر گشتن». حتي در اين صورت نيز استفاده از اين فعل براي «معضل» كاملاً نامأنوس است.

در همين صفحه فعل «مي‌دارد» در جمله «همان بخشي كه احساسات و عواطف ما را به خود مشغول مي‌دارد» نيز درست نيست و به جاي آن مي‌توان از فعل "مي‌كند"، استفاده كرد.

به غير از اين موارد كه در تعداد آنها نيز اندك نيست، نداشتن نمايه و واژه نامه نيز از كاستي‌هاي كتاب به شمار مي‌رود كه مخاطبان را با مشكل مواجه مي‌سازد.

جلد اول «كشف ذهن» كه ويراستاري آن را پولاد فرخ‌زاد برعهده داشته است، در شمارگان 1500 و با قيمت 3500 تومان به بازار آمده است.

گزارشگر : سعيد راعی

لینک مستقیم به مطلب

نگاه اجمالي به كتاب "واژگان لكان" نشان مي‌دهد كه نگرش‌ لكان به اخلاق و سياست در آن تبيين شده‌است.

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) خواندن«واژگان لكان» به عنوان يك كتاب تخصصي كه به تعريف اصطلاحاتي مي‌پردازد كه در آثار و انديشه‌هاي ژاك لكان، روان‌كاو و انديشمند فرانسوي، نقش كليدي دارند، در آغاز كاري ملال آور و دشوار به نظر مي‌رسد؛ اما نگاه اجمالي به كتاب نشان مي‌دهد كه نگرش‌ لكان به اخلاق و سياست نيز در آن تبيين شده‌است.

واژگان لكان عنوان كتابي است كه در روزهاي پاياني سال گذشته همراه با كتاب ديگري با عنوان «واژگان پي‌ير بورديو»  روانه بازار نشر شد.

مجموعه‌ "واژگان"، اصطلاحات اصلي هر فيلسوف را به ترتيب حروف الفبا ارائه مي‌دهد و كار را بر مبناي اين اصل آغاز مي‌كند كه هر فيلسوف فقط در زبان و واژگان خاص خود يا واژگان مشتركي كه از آنِ خود كرده‌است، قابل فهم است.

مسأله اين است كه لكان فيلسوف نبود، يعني حداقل خود او هرگز نمي‌پسنديد كه نام فيلسوف بر او نهاده شود. البته او متفكري برجسته و تأثيرگذار بود كه بسياري از انديشمندان با رويكرد و نگرشي لكاني به تفسير موضوعات مختلف پرداختند.

يكي از مهمترين انديشمندان و روشنفكراني كه در حال حاضر بر اساس آراء لكان و با رويكردي هگلي- ماركسي نظريات خود را ارائه مي‌كند، اسلاوي ژيژك، روشنفكر اسوونيايي، است.

ابهام‌هاي زيادي كه در آراء لكان وجود دارد و همچنين هدف كتاب، كه در واقع چيزي نيست جز معرفي و تعريف اصطلاحات تخصصي لكان، باعث شده كه كتاب مخاطبان تخصصي‌ داشته باشد و براي افرادي مفيد باشد كه به دنبال خواندن و فهم هدفمند آثار لكان هستند.

نكته مهم اين است كه هنوز هيچ كتابي از آثار لكان به فارسي ترجمه نشده است و در آن شرايط تا حدي ترجمه كتاب واژگان لكان زودهنگام باشد.

نگاه ويژه اين روانكاو فرانسوي به برخي از واژگان فلسفي البته بسيار جذاب و ويژه است. به عنوان مثال او در تعريف "آرزومندي" كه به عنوان نخستين واژه در اين مجموعه تعريف شده‌است، مباحث حوزه فلسفه اخلاق و سياست را نيز وارد مي‌كند.

ژان- پير كلرو، مولف كتاب، ذيل تعريف اين واژه مي‌نويسد: اخلاق لكان ورطه‌اي عميق است كه در نهايت خود، سياست را نيز در بر مي‌گيرد.(صفحه 33 و 34)

كلرو در سطرهاي بعدي چنين ادامه مي‌دهد: برداشت لكان از مقوله آرزومندي بيش‌تر اخلاقي و فلسفي است تا روان‌شناسانه. برداشت لكان در اين مورد جزو اعتقاداتي است كه او عليه فيلسوفاني به كار گرفته است كه تاب تحمل وجهه پايان ناپذير و بيكران آن را نداشته‌اند. (صفحه 34)

كتاب علاوه بر گفتار مترجم و مقدمه نويسنده، به تعريف 40 اصطلاح مهم و اصلي در آثار ژاك لكان اختصاص دارد كه تعدادي از آنها عبارتند از: حقيقت، رانش، درون‌فكني، علامت زباني، غفلت، قانون مطلوب مطلق و...

«واژگان لكان» را دكتر كرامت موللي كه پيش‌تر كتاب«مباني روان‌كاوي فرويد- لكان» تأليف كرده‌بود، از زبان فرانسه به فارسي برگردانده است.

اين كتاب در شمارگان 2 هزار و 200 نسخه و با قيمت هزار و 800 تومان در 150 صفحه روانه بازار نشر شده است.

گزارشگر : سعيد راعی

لینک مستقیم به مطلب

انجمن علمی دانشجویی فلسفه دانشگاه تهران روز دوشنبه۱۰ اردیبهشت ساعت ۱۵ فیلم توت فرنگي هاي وحشي (نويسنده و کارگردان: اينگمار برگمان) را در تالار كمال دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران به نمایش در آورد. آن چه در پی می آید گذری است کوتاه بر این فیلم.

لینک مستقیم به مطلب